الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

84

تفسير مجمع البيان (فارسى)

عمر شما را در زمين طولانى كرد ، زيرا عمر ثموديان در دنيا ما بين سيصد تا هزار سال بوده است . و ديگرى گفته : يعنى شما را بعمارت دنيا از طريق بناى مسكن و زراعت اشجار و غيره مأمور ساخته است « فَاسْتَغْفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ » پس از شرك و گناهانتان از وى آمرزش بخواهيد و سپس توبه و بازگشت بدرگاهش را ادامه دهيد . « إِنَّ رَبِّي قَرِيبٌ » كه براستى پروردگار من به كسى كه به يگانگى او را بخواند نزديك است « مُجِيبٌ » و نسبت به كسى كه او را بخواند اجابت كننده است . « قالُوا يا صالِحُ قَدْ كُنْتَ فِينا مَرْجُوًّا قَبْلَ هذا » گفتند اى صالح پيش از اينكه اين سخنان را بگويى ما از تو اميد خير داشتيم چون سابقهء نيكى در پيش ما داشتى ولى اكنون با اين گفتارت از تو مأيوس شديم و با اين حرفهاى تازه‌اى كه ميزنى از خير تو نوميد گشتيم . و برخى گفته‌اند : يعنى ما از تو اميد داشتيم و گمان ميكرديم در مرام و مسلكمان كمك ما باشى . « أَ تَنْهانا أَنْ نَعْبُدَ ما يَعْبُدُ آباؤُنا » آيا ما را از پرستش آنچه پدرانمان پرستيده‌اند باز ميدارى و اين جمله گر چه به صورت استفهام است ولى معناى آن انكار است يعنى آنها برنامهء حضرت صالح را كه از پرستش معبودان پدرانشان آنها را باز ميداشت چيز منكرى ميدانستند . « وَ إِنَّنا لَفِي شَكٍّ مِمَّا تَدْعُونا إِلَيْهِ مُرِيبٍ » و ما از اين دين و آئينى كه ما را بدان ميخوانى در شك و ترديد هستيم و براى ما موجب ريب و تهمت است زيرا ممكن نيست كه پدران ما در ضلالت و گمراهى بسر برده باشند . « قالَ يا قَوْمِ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي » تفسير اين جمله ، پيش از اين در داستان نوح عليه السلام ( در ذيل آيه 28 ) گذشت . « وَ آتانِي مِنْهُ رَحْمَةً » و خدا از جانب خويش رحمتى - كه همان مقام نبوت بوده - به من عطا فرمود . « فَمَنْ يَنْصُرُنِي مِنَ اللَّهِ إِنْ عَصَيْتُهُ » پس كيست كه عذاب خدا را - با اين نعمتى كه